HSG Filmi Çekilme Nedenleri Nelerdir?

HSG çekimi

HSG Filmi Çekilme Nedenleri Nelerdir?

HSG, Histerosalpingografi kelimesinin kısaltılmışıdır ve rahim filmi anlamına gelir. Bir tür röntgendir diyebiliriz. HSG, halk arasında ilaçlı rahim filmi olarak bilinir. Bunun nedeni film çekilme aşamasına geçilmeden önce rahme kontrast bir sıvının enjekte edilmesidir. Bu sıvı rahim ve tüplerdeki ilerleyişi ve oluşması muhtemel herhangi bir tıkanıklığın tespiti için kullanılır. HSG filmi çekilme nedenleri ile ilgili en önemli madde kısırlık tedavisinin tanısı için kullanılmasıdır. HSG yardımı ile rahme ve oradan da tüplere kadar ilerleyen sıvının takibi yapılır. Eğer tüp üzerinde gebeliğin oluşmasını engelleyen yani sperm ve yumurtanın bir araya gelmesini engelleyici bir tıkanma söz konusu ise bu anlaşılmaktadır. Hatta bazı durumlarda HSG tek başına dahi gebeliği tetikleyebilir. Basınç ile rahme gönderilen sıvı eğer tüp üzerinde bir mukus yapı varsa ve yumurta ile rahim bağlantısını engelliyorsa bu yapıyı ittirerek yolu açabilmektedir.

50 yıldan fazla bir süredir bu teknik ile rahmin röntgeni çekilmektedir. Tabi eski sistemin yerini zamanla yeni nesil makineler ve ağrısız sancısız bir HSG çekimi yer almıştır. Eski sistemde kateter ile yapılan bu işlem yeni nesil C kollu detektörlü makineler ve özel elastik minik borular yardımı ile yapılmaktadır. Eskiden anestezi kullanılan HSG yeni yöntemle bu işleme gerek kalmadan yapılabilmektedir.

HSG Filmi Neden Çekilir?

HSG filminin çekilme nedenleri farklılık gösterebilmektedir. Gelen şikayetlerin çoğu kısırlık üzerinedir sadece bu amaçla rahim filmi çekildiği algısı oluşabilir ancak bu doğru değildir. Evet kısırlığın tanısı ve tedavisinde HSG’nin önemi büyüktür ancak sadece bu amaçla kullanılır diyemeyiz. Peki HSG hangi amaçlarla çekiliyor?

• Kısırlığın net olarak tespit edilmesinde

HSG yardımı ile yapılan yöntemle rahim içine ve oradan fallop tüplerine ilerleyen sıvının röntgen görüntüsünden kısırlığa neden olan durum tespit edilir. Bu çoğunlukla tüpler üzerinde görülen ve sperm geçişini engelleyen tıkayıcı maddelerdir. Bu maddelerin tespiti ve tadavisinde kullanılacak olan yöntemin belirlenmesi için HSG çekilebilmektedir.

• Rahim Ağzında Görülebilen Tıkanıklıkların Giderilmesinde

Rahim ile ilgili yapılabilen bir işlem sonrası (kürtaj vs..) rahim ağzında oluşabilecek olan tıkanıklıkların tespiti ve giderilmesi amaçlı HSG çekilebilir.

• Tekrar Eden Düşüklerde

Anne adayında düşük olayı sürekli görülüyorsa bu rahim içinde görülen bir nedene dayandırılabilir. Bunun nedenin anlaşılması için HSG çekilmek zorundadır.

• Rahimde Yapışıklık Olması Durumunda

Kendine has bir boşluğun olması gereken rahim içinde rahmin tamamında veya bir kısmında görülen yapışıklık olayının tespitinde kullanılır. Rahim içi yapışıklığı gebeliği %50 azaltmakta ve adet düzensizliğinin ortaya çıkmasına neden olmaktadır.

• Rahim Bölgesindeki Genel Durumun Tespiti İçin

Bazı hastaların rahminde doğumsal problemler olabilmekte bu bölge gebeliğe elverişli bir şekilde gelişemeyebilmektedir. Bu gibi durumların tespiti için HSG kullanılır. Ayrıca rahim içinde oluşabilen miyom ve polip tespitinde de bu tekniğin kullanımına ihtiyaç vardır.

HSG Öncesi Hazırlık Ve Çekilmesi

HSG çekilmeden önce doktorunuzun durumunuz ve HSG çekiminde tercih edilecek sistemin varlığına göre belirleyeceği bir takım adımlara uymak durumundasınız. Hekiminiz işlem öncesi ve sonrasında antibiyotik kullanımını enfeksiyon risklerine karşı önerebilir. Rahim filminin çekileceği gün ağrı kesici kullanmanız dahi istenebilir. Daha çok eski sistem olan kateter yardımı ile çekilen HSG’lerde ağrı kesici istenebilir. Yeni nesil sistem olan C kollu detektörlü cihaz yardımı ile yapılan HSG ağrısız ve acısız olacağından buna gerek yoktur. Eğer HSG işleminde anestezi kullanılacaksa işleme başlamadan 6 saat öncesinde yemek yeme işlemini durdurmalısınız.

HSG öncesi hamilelik testi yaptırmalısınız. Hamilelik ile ilgili aklınızda herhangi bir şüphe kalmamasını istiyorsanız adet dönemini takip eden birkaç gün içinde rahim filmi çektirebilirsiniz. Bu dönemde çekilen rahim filmi sonucu enfeksiyon kapma riskinin daha az olduğu bilinmektedir. Rahim filmi için kullanılacak sıvıya alerjinizin olup olmadığının tespiti için işlem öncesi test yaptırmalısınız. Genellikle işlem öncesi eğer anestezi kullanılmıyorsa yeme ve içme konusunda sınırlama getirilmemektedir. Rahim filminin çekimi hastanın film çekme ünitesine yatırılması ve ayaklarını doğum pozisyonundaki gibi iki yana ve yukarı doğru açması ile başlar. Hasta psikolojik olarak rahatlatılması ve oluşabilecek ağrı ve kasılmaların en aza indirgenmesi için doktor hasta ile sürekli irtibat halinde olmalı yapılan işlemi kademe kademe anlatmalıdır.

Rahim içine doğru yönlendirilen tıbbi cihaz bu bölgeye geldiğinde kontrast sıvı basınçlı bir şekilde içeri boşaltılmaktadır. Eş zamanlı olarak röntgen cihazında içerideki sıvının hareketleri ve ulaştığı noktalar tespit edilerek teşhis konulur. Sağlıklı bireylerde bu sıvının önce rahmi doldurarak ardından tüpler yardımı ile karın boşluğuna iletilmesi gerekir. Ancak tüplerde oluşabilen tıkanıklık ve içerdeki herhangi bir problem bu sıvının tahliyesini engelleyecektir. Tüplerdeki tıkanıklık bu sayede tespit edilip giderildiğinde gebelik yakın bir zaman içinde başlayabilecektir. HGS filmi çekilme nedenleri ile ilgili olan kısırlığın kesin tanısı ve tedavisi sadece bu yöntemle yapılabilmektedir.